اين يادداشت در روزنامه اعتماد به تاريخ 9 ارديبهشت 98 چاپ شد
در نوامبر سال 2018 روزنامه نیویورکتایمز طي توليد مستندي سهقسمتی مدعي شد اخبارجعلي مولود دو دهه پاياني قرن بيستم و برگرفته از واژهای روسي بانام активные мероприятия -به معنی اثربخشی فعال کهموج آفريني را در جامعه سبب شود- است كه آنهم از هزارتوي اداره اطلاعات و امنیت شوروی سابق برآمده. اين روايت نيويوركتايمز در نوع خود تكملهاي است بر يادداشت گال بکرمن ستون نویس روزنامه مذكور با عنوان 70 سال اخبار جعلی كه در آن عملكرد رسانههای روسی را در دوران شوروی سابق سوژه خبری قرار داد. ضمن تأمل در ادعاي مذكور به نظر میرسد چه آناني كه دعوي روزنامه مزبور را برميتابند و چه ديگراني كه به سابقه متقدم و ديرپاي اخبار جعلي مؤمناند؛ در يك موضوع اتفاقنظر دارند و آن اینکه در دوران پسا اطلاعات و ارتباطات پيچيده شدن روابط انساني، پيشرفت فناوري و كثرت رسانهها موجبات فزوني اهميت و اثرگذاري اخبار جعلي را بیشازپیش مهيا و امکان رشد سرطان گونِ آن را بر بستر فضاي برخط تسريع نموده است. توأمان شدن اين پيشينه ذهني با انتخاب واژه اطلاعات نادرست در مقام واژه برگزيده سال 2018 لهيب تشويشِ خاطر دغدغهمندان حوزه اخبار جعلي را برافروختهتر نمود به حدي كه برخي را واداشت تا نسبت به چشمانداز اين اخبار در سال 2019 گمانهزنی نمايند كه در ادامه بهطور گذرا بهبرخي از آنان اشاره ميشود. لازم بهتصریح است كه برخي نظرات مطروحه، معطوف به اخبار جعلی است و برخي به اطلاعات نادرست (و به فراخور ناظر به يكي از دو معناي آن)؛ كه به گمان نگارنده عمده سبب اين امر وجود قرائتهاي گوناگون از واژگان اخبار جعلي و اطلاعات نادرست است كه بهموجب برخي قرابتهاي معنايي گاه معادل فرض میشوند...
![]()